Okey Kuralları ve Puan Hesaplama
Okey, 106 taşla 4 kişi oynanan bir taş oyunudur. Her oyuncu elindeki 14 taşı seri ve gruplara ayırmaya çalışır; bunu ilk başaran eli bitirir. Okey taşı, göstergenin aynı renkteki bir fazlasıdır ve her taşın yerine geçer.
Okey Taşları
Okey takımında toplam 106 taş vardır. Taşlar dört renktedir: sarı, mavi, siyah ve kırmızı. Her renkte 1’den 13’e kadar numaralı taşlardan ikişer tane bulunur (4 renk × 13 sayı × 2 = 104 taş). Bunlara ek olarak üzerinde sayı olmayan 2 sahte okey vardır.
Oyuna Başlarken: Dağıtım ve Gösterge
- Taşlar ters çevrilip karıştırılır ve oyunculara dağıtılır. Oyunu başlatacak oyuncu 15 taş, diğer üç oyuncu 14’er taş alır.
- Kalan taşlar ortada kapalı deste olarak durur.
- Kalan taşlardan biri açılır; bu taşa gösterge denir.
- Okey taşı, göstergenin aynı renkteki bir fazlasıdır. Gösterge sarı 7 ise okey sarı 8’dir. Gösterge 13 ise okey aynı rengin 1’idir.
Okey taşı “joker” gibidir: seri ya da grupta eksik olan herhangi bir taşın yerine kullanılabilir. Sahte okey ise joker değildir; okey taşının kendisi yerine geçer. Örneğin okey kırmızı 5 ise sahte okey, kırmızı 5 gibi kullanılır.
Okey Nasıl Oynanır?
Okey saat yönünün tersine, yani sağa doğru oynanır. 15 taşı olan oyuncu bir taşı sağındaki oyuncunun önüne atarak başlar. Sonra her oyuncu sırası geldiğinde:
- Bir taş çeker: Ortadaki kapalı desteden en üstteki taşı ya da solundaki oyuncunun son attığı taşı alır.
- Bir taş atar: Istakasından istemediği bir taşı sağındaki oyuncunun önüne atar.
Böylece elde her zaman 14 taş kalır. Oyunun amacı, bu 14 taşı geçerli perlere (seri ve gruplara) ayırmaktır.
Per Kuralları: Seri ve Grup
Seri
Aynı renkte, sıralı en az 3 taştır. Örnek: mavi 4-5-6 ya da siyah 9-10-11-12. 12-13-1 geçerli bir seridir; ancak 13’ten sonra 1’e geçip devam edilemez, yani 13-1-2 geçerli değildir.
Grup
Aynı sayıda, farklı renkte 3 ya da 4 taştır. Örnek: sarı 8, mavi 8, kırmızı 8. Aynı renkten iki taş aynı gruba giremez; sarı 8, sarı 8, mavi 8 geçerli bir grup değildir.
Okeyle per
Okey, seri ya da gruptaki eksik taşın yerine konabilir. Örneğin okey elindeyse mavi 3-okey-5 geçerli bir seri, siyah 11-kırmızı 11-okey geçerli bir gruptur.
Eli Bitirme
Taş çektikten sonra elindeki 14 taşın tamamı perlere ayrılmışsa, 15. taşı ortaya (gösterge tarafına) atarak eli bitirirsin. İki şekilde bitirilebilir:
- Normal bitiş: 14 taşın tamamı seri ve gruplardan oluşur.
- Çift bitiş: 14 taş 7 çiftten oluşur. Çift, iki aynı taştır (aynı renk, aynı sayı). Okey, eşi olmayan bir taşla çift oluşturabilir.
Son taş olarak okeyi atarak bitirmek de mümkündür ve daha çok puan getirir.
Okey Puan Hesaplama
Okeyde puan hesabı masadan masaya küçük farklarla değişir. En yaygın kullanılan sistem şöyledir:
- Her oyuncu oyuna 20 puanla başlar (bazı masalarda 21).
- Bir oyuncu eli normal bitirdiğinde, diğer oyuncuların puanından 2 düşülür.
- Okey atarak bitirirse diğerlerinden 4 düşülür.
- Çift ile bitirirse diğerlerinden 4 düşülür; çift bitişte okey atılırsa 8 düşülür.
- Elinde göstergenin aynısı olan oyuncu, ilk taşını atmadan önce bunu gösterirse diğerlerinden 1 düşülür.
- Puanı ilk sıfıra inen oyuncu oyunu kaybeder; en yüksek puanda kalan kazanır.
Masaya başlamadan önce hangi kuralların geçerli olduğunu konuşmak en iyisidir. 1001 Oyun’daki okeyde daha kısa bir puan sistemi kullanılır: eli bitiren 1 puan, okey atarak ya da çift ile bitiren 2 puan alır ve 5 puana ilk ulaşan kazanır.
Okey ile 101 Okey Arasındaki Fark
101 okeyde oyuncular ellerini masaya açarak oynar ve açtıkları perlerin toplamı en az 101 olmalıdır. Klasik okeyde ise el açılmaz; oyuncu 14 taşını ıstakasında tamamlayıp eli bitirir. Bu rehber klasik okey kurallarını anlatır.
Okeyde Kazanmak İçin İpuçları
- Okeyi saklayın: Okey en zor tamamlanan seri ya da gruba yardım eder. Okeyi erken atmak neredeyse her zaman kayıptır.
- Solunuzu izleyin: Solunuzdaki oyuncunun attığı taşlardan hangi renkleri ve sayıları biriktirmediğini tahmin edebilirsiniz.
- Sağınızı beslemeyin: Sağınızdaki oyuncunun aldığı taşlara bakın; onun işine yarayacak taşları atmamaya çalışın.
- Esnek kalın: Hem seriye hem gruba girebilecek taşları (örneğin iki renkte aynı sayı ve komşuları) mümkün olduğunca elde tutun.
- Çifte açık olun: Elinizde 4-5 çift birikmişse çift bitişe yönelmek hem daha kolay hem de daha çok puan getirebilir.
Sık Sorulan Sorular
Okey taşı nasıl bulunur?
Okey taşı, göstergenin aynı renkteki bir fazlasıdır. Gösterge mavi 9 ise okey mavi 10’dur. Gösterge 13 ise okey aynı rengin 1’idir.
Sahte okey ne işe yarar?
Sahte okey, okey taşının kendisi yerine geçer. Okey kırmızı 5 ise sahte okey kırmızı 5 olarak kullanılır; joker değildir.
12-13-1 seri olur mu?
Evet, 12-13-1 geçerli bir seridir. Ancak 13-1-2 gibi 1’den sonra devam eden diziler geçerli değildir.
Okeyde kaç taş vardır?
Okeyde 106 taş vardır: 4 renkte 1’den 13’e kadar ikişer taş (104) ve 2 sahte okey.
Okeyde puan nasıl hesaplanır?
En yaygın sistemde herkes 20 puanla başlar. El normal bitince diğerlerinden 2, okey atarak ya da çift ile bitince 4 puan düşülür. Puanı ilk sıfıra inen kaybeder.
Çift ile bitirmek nedir?
Elindeki 14 taşın 7 çiftten oluşmasıdır. Çift, aynı renk ve aynı sayıdaki iki taştır. Çift ile bitirmek normal bitişten daha çok puan getirir.