Tavla Kuralları: Nasıl Oynanır, Mars Nedir?
Tavla, iki kişi arasında zarla oynanan bir oyundur. Her oyuncunun 15 pulu vardır. Amaç, bütün pullarını tahtanın etrafında dolaştırıp kendi iç sahasına getirmek ve rakipten önce toplamaktır.
Tavla Tahtası ve Pullar
Tavla tahtasında 24 hane (uzun üçgen) vardır. Haneler altışarlı dört bölgeye ayrılır. Her oyuncunun kendi renginde 15 pulu ve iki zarı vardır. Oyuncular pullarını karşılıklı yönlerde, tahtanın etrafında dolaştırır.
Başlangıç Dizilişi
Her oyuncu pullarını kendi yönüne göre şöyle dizer (haneler, oyuncunun toplama yaptığı köşeden 1’den 24’e sayılır):
- 24. haneye (en uzak köşe) 2 pul
- 13. haneye 5 pul
- 8. haneye 3 pul
- 6. haneye 5 pul
1’den 6’ya kadar olan haneler oyuncunun iç sahasıdır; pullar burada toplanır.
Zar İsimleri
Tavlada zarların Farsça kökenli geleneksel isimleri vardır: 1 yek, 2 dü, 3 se, 4 cihar, 5 penç, 6 şeş. İki zar aynı gelirse: hep yek (1-1), dubara (2-2), dü se (3-3), dört cihar (4-4), dü beş (5-5) ve düşeş (6-6).
Tavla Nasıl Oynanır?
- Başlangıç: Oyuncular birer zar atar; büyük atan oyuna başlar. Bazı masalarda ilk hamle, atılan bu iki zarla yapılır.
- Hamle: Sırası gelen oyuncu iki zar atar ve pullarını zarlardaki sayılar kadar ilerletir. İki zar ayrı pullarla ya da tek pulla art arda oynanabilir.
- Çift zar: İki zar aynı gelirse o sayı dört kez oynanır. Örneğin dört cihar gelirse dört kez 4 hane oynanır.
- Zorunluluk: Oynanabilen bir zar oynanmak zorundadır. İki zardan yalnızca biri oynanabiliyorsa, mümkünse büyük olan oynanır.
Kapı, Açık Pul ve Kırma
- Kapı: Üzerinde aynı oyuncunun en az 2 pulu olan hanedir. Rakip kapı olan haneye pul koyamaz.
- Açık pul: Bir hanede tek başına duran puldur.
- Kırma (vurma): Rakibin açık pulunun bulunduğu haneye pul getirirseniz o pulu kırarsınız. Kırılan pul tahtanın ortasındaki bara gider.
Bardaki Pul (Girme)
Barda pulu olan oyuncu, o pul oyuna girmeden başka hiçbir pulunu oynayamaz. Pul, rakibin iç sahasına zarın gösterdiği haneden girer. O hane rakibin kapısıysa pul giremez. Rakip iç sahasındaki altı hanenin hepsini kapı yaparsa (buna “kale” de denir), bardaki pul giremez ve oyuncu sırasını kaçırır.
Pul Toplama
Bir oyuncunun 15 pulunun tamamı iç sahasına geldiğinde pul toplamaya başlayabilir. Zarın gösterdiği hanedeki pul tahtadan çıkarılır. Zardaki sayı kadar uzakta pul yoksa ve daha geride de pul kalmamışsa, en uzaktaki pul toplanır. Toplama sırasında bir pulu kırılırsa, o pul iç sahaya dönene kadar toplama duraklar.
Oyunun Sonu ve Mars
- 15 pulunu ilk toplayan oyuncu oyunu kazanır ve 1 puan alır.
- Rakip hiç pul toplayamadan oyun biterse bu marstır ve kazanan 2 puan alır.
- Maçlar genellikle 5 ya da 7 puana oynanır; belirlenen puana ilk ulaşan maçı kazanır.
Tavla İpuçları
- Açık pul bırakmamaya çalışın: Özellikle rakibin pullarının hemen önündeki açık pullar kolayca kırılır.
- Kapı yapın: Rakibin önüne arka arkaya kapılar dizmek onun ilerlemesini zorlaştırır.
- İç sahanızı güçlendirin: Rakibin pulu kırıldığında iç sahanızda ne kadar çok kapı varsa girmesi o kadar zor olur.
- Zar olasılıklarını düşünün: 7 hane uzaklık, iki zarla en sık gelen toplamdır; pullarınızı buna göre koruyun.
Sık Sorulan Sorular
Tavlada kaç pul vardır?
Her oyuncunun 15 pulu vardır; tahtada toplam 30 pul bulunur.
Tavlada mars nedir?
Rakip hiç pul toplayamadan oyunun bitmesidir. Mars yapan oyuncu 1 yerine 2 puan alır.
Tavlada kapı nedir?
Üzerinde aynı oyuncunun en az iki pulu bulunan hanedir. Rakip bu haneye pul koyamaz.
Çift zar gelince ne olur?
İki zar aynı gelirse o sayı dört kez oynanır. Örneğin dubara (2-2) gelirse dört kez 2 hane oynanır.
Kırılan pul ne olur?
Kırılan pul bara gider. Sahibi o pulu rakibin iç sahasından oyuna sokmadan başka pul oynayamaz.
Tavlada zar isimleri nelerdir?
1 yek, 2 dü, 3 se, 4 cihar, 5 penç, 6 şeş. Çiftler: hep yek, dubara, dü se, dört cihar, dü beş ve düşeş.
